Domy kultury, biblioteki publiczne czy muzea poszukują nowych metod angażowania odbiorców. Wykład, projekcja filmu, tradycyjna wystawa lub koncert to może być dziś za mało. Dzisiejsi odbiorcy coraz częściej oczekują interakcji i poczucia sprawczości. Naprzeciw tym oczekiwaniom wychodzą gry narracyjne, łączące w sobie elementy dramy, gry fabularne i storytelling.
Poznaj argumenty przemawiające za tego typu grami:
Gry narracyjne wspierają osobiste opowieści, miejskie legendy i lokalną tożsamość
Siłą napędową lokalnej kultury są historie o ludziach, miejscach i wydarzeniach. W grach narracyjnych ich uczestnicy mogą wcielać się w bohaterów z dawnych czasów. Mogą rozwiązywać zagadki oraz współtworzyć alternatywne wersje wydarzeń. Dzięki swojej pomysłowości mogą też tworzyć nowe mity lub nadawać zapomnianym historiom całkiem nowego kontekstu.
Drama i storytelling jako narzędzie inspiracji i doświadczania
Techniki dramowe i storytellingowe pozwalają na bezpieczne eksperymentowanie z ciałem, głosem i wyobraźnią. Poprzez zabawę w odgrywanie ról sprawiają, że nawet osoby nieśmiałe mogą poczuć się pewniej. Wspierają przestrzeń, w której każdy głos jest równie ważny. Wzmacniają sprzężenie zwrotne (feedback) zachodzące między uczestnikami oraz pozwalają doświadczyć “teorii umysłu” (D. Premack, G. Woodruff, 1978), czyli zdolności lepszego rozumienia cudzych intencji, emocji i przekonań.
Poczucie sprawczości i stanu przepływu zwanego „flow”
Kiedy odbiorcy wpływają na przebieg narracji, np. decydując o wyborze ścieżki bohatera czy argumentując wybór kierunku, w jakim ma podążać historia, to wówczas mówimy o procesie twórczym i sprawczości. Jeśli dodamy do tego pochłonięcie się „tu i teraz” wykonywanej czynności, odczuwając przy tym głęboką satysfakcję, spokój oraz utratę poczucia czasu, to mówimy o doświadczeniu stanu „flow” (Mihály Csíkszentmihályi).
Radość, komedia, improwizacja
Jedną z największych zalet gier narracyjnych jest to, że nie wymagają specjalnego przygotowania. Mają proste, łatwo adaptowalne zasady. Uczestnicy mogą angażować się poprzez rozwiązywanie zagadek, wspólne tworzenie historii, improwizację i tworzenie komediowych scenek, dzięki którym czują się swobodniej oraz mają realny wpływ na przebieg danego wydarzenia.
Gry narracyjne jako narzędzie integrujące i wzmacniające wspólnotowość
Wspólne opowiadanie historii wzmacnia więzi międzyludzkie. Dzięki temu, że wyrażamy swoje myśli i przekazujemy je za pomocą słów, właściwie od razu widzimy jaką reakcję potrafią wywołać w innych osobach. Takie działania sprzyjają międzypokoleniowej integracji, gdzie dzieci, młodzież, dorośli i osoby starsze mogą razem tworzyć opowieści, dzieląc się przy tym doświadczeniami i wiedzą. Tym samym gry narracyjne stają się pretekstem do spotkania i rozmowy o różnych ważnych dla uczestników sprawach.
Gry narracyjne w instytucjach kultury wzmacniają animację i edukację kulturalną. Są innowacyjnym narzędziem wzmacniającym zaangażowanie, partycypację i budowanie wspólnoty. Tworzą przestrzeń dla dialogu, wytchnienia, refleksji oraz odkrywania twórczego potencjału. Dzięki nim uczestnicy mają mają szansę rozwijać swoją wyobraźnię i kreatywność oraz naturalną potrzebę tworzenia, zabawy i odpoczynku.
Gry fabularne w działalności instytucji kultury
W 2020 r. napisałem publikację pn. „Powrót do przeszłości – RPG z dorosłymi 50+. Gry fabularne w działalności instytucji kultury”. Całość powstała dzięki zaangażowaniu osób uczestniczących w warsztatach organizowanych przez filię Anin Wawerskiego Centrum Kultury. Opisuję tam trzy narzędzia – metodę społecznościową mającą swoje korzenie w animacji i edukacji kulturalnej; etiudy fabularne, będące formą łączącą swobodne snucie opowieści z zabawą w formie gry fabularnej; scenariusz gry, powstały w oparciu o historie lokalne i pomysły uczestników warsztatów, którego akcja dzieje się w roku 1937 w Aninie.
W 2024 r. razem z uczestnikami warsztatów w Bibliotece Publicznej w Czerwinie powstał materiał pt. „Opowieści niesamowite. Gry fabularne dla każdego”. W środku znajdują się dwie gry oparte o aktywne wymyślanie i opowiadanie historii.
Jeśli zainteresowały Cię zagadnienia poruszone w tekście i chcesz sprawdzić, jak gry narracyjne mogą ożywić ofertę w Twojej instytucji, to skontaktuj się ze mną. Chętnie coś wartościowego przygotuję dla Ciebie.